N'hésitez pas à consulter et à alimenter notre agenda en ligne pour connaître les activités organisées en forêt de Soignes!

Le printemps, temps des surprises… Tout sommeillait. La terre semblait bien pauvre en cet endroit. Et voici qu’en deux, trois semaines, tout s’est transformé. Un parterre de muguet majestueux est venu orner la terre… inattendu pour ceux qui découvraient ce jardin. Surprise. Cadeau de « dame nature ».  Emerveillement. Et petit fond de tristesse, car on sait que cela n’a qu’un temps.  En même, assurance sereine qu’il suffit d’attendre l’année prochaine car la vie poursuit son oeuvre…
Ainsi en va-t-il de la nature et aussi de nos histoires, de nos projets à condition qu’on y œuvre suffissamment – le temps d’une germination.

Vous découvrirez au fil de ces lignes, des projets en cours, en construction : des passages pour la faune en forêt, un après-midi de la plateforme, une nouvelle édition de « Soigne ta forêt »… et aussi, une découverte-surprise…

A l’image de la forêt ouverte à tous, ces quelques pages qui viennent plusieurs fois l’an attendent vos découvertes, vos projets, vos invitations ! A vous lire donc et à vous retrouver bientôt.

La prochaine après-midi de rencontre de la Plateforme aura lieu le 14 juin de 14 h. à 17 h.
Une occasion de découvrir un aspect moins connu de la forêt et de se rencontrer entre acteurs et usagers. Une invitation suivra dans les jours à venir.

Fin mai, des associations de jeunesse, Bruxelles Environnement et des associations actives en forêt de Soignes se réunissent pour préparer l'édition 2009 de « Soigne ta forêt »

La Plateforme sera présente à la fête de l’environnement le 7 juin dans le parc du Cinquantenaire. Nous partageons une tente sur la forêt de Soignes avec Bruxelles Environnement et les amis de la forêt de Soignes. Venez nous rendre visite !

Pour rappel la boîte aux lettres du site de la Plateforme est à votre disposition: nous transmettons vos questions aux personnes concernées, nous vous informons personnellement des réponses obtenues et faisons profiter l'ensemble des membres de la plateforme par l'intermédiaire des échos de la boîte aux lettres !

La revue « Vue sur Soignes » printemps été 2009 est sortie, vous pouvez recevoir gratuitement un exemplaire auprès de Bruxelles Environnement  en téléphonant au  02/775.75.75 ou la télécharger sur le site de la Plateforme

La chaussée de la Hulpe avec un trafic d’environ 16.000 véhicules par jour, soit un véhicule toutes les 5-6 secondes, décourage les animaux de la traverser.  Ils ne le font que par nécessité – par exemple quand ils sont poursuivis – et généralement à des endroits fixes.  Dans le cas du chevreuil et du sanglier, l’étude a montré que les principaux lieux de traversée se situent dans la partie nord de la voie routière. Ces traversées engendrent des collisions régulières qui blessent ou tuent les animaux.

Pour passer ces obstacles, des solutions techniques existent.  Parmi celles-ci, le meilleur résultat écologique est obtenu avec des connections qui restaurent localement la structure paysagère comme les Ecoduc et les Ecoviaduc qui passent respectivement en-dessous ou au-dessus des axes.  Avantage de ces structures : elles permettent un usage partagé avec les promeneurs, cyclistes et cavaliers et autres usagers de la forêt pour qui la traversée des axes de circulation pose également problème. Le partage devra toutefois être bien réfléchi pour qu’il permette une cohabitation harmonieuse entre humain et nature.

Mais rassurez-vous ! Avec ses 15 à 20 mm de long et sa coloration brunâtre, Atypus affinis fait toutefois figure de nain, ne rivalisant pas en taille avec les espèces des régions tropicales dont les plus grandes peuvent atteindre près de 20 cm, avec des colorations souvent plus contrastées. Il n’empêche qu’il s’agit bien d’une vraie mygale caractérisée par ses crochets (chélicères) qu’elle actionne dans un plan vertical pour attraper ses proies, ce qui la distingue de tous les autres groupes d’araignées.

En réalité, la présence de la mygale dans la région bruxelloise n’est pas une nouveauté puisque des publications anciennes la renseignaient déjà en 1896, à Boitsfort et à Uccle. Et après plus d’un siècle sans observation, elle a été redécouverte récemment… « C’est en effet il y a un peu plus de 10 ans que j’ai décelé cette araignée, à l’occasion d’une balade en forêt, nous explique le naturaliste Franck HIDVÉGI. Si la présence de cette espèce en Belgique n’est pas un scoop, je fus néanmoins surpris de découvrir quelques nids au bord d’un chemin ombragé où je n’imaginais pas la trouver. Plus récemment, j’ai trouvé un second site plus favorable à l’espèce, sur un talus forestier, à cheval sur les régions bruxelloise et flamande. Depuis, j’ouvre l’œil chaque fois que je me promène en forêt… »

Contrairement aux autres araignées qui ne vivent qu’une saison, Atypus a une longévité exceptionnelle pouvant atteindre 7 à 8 ans. Elle vit dans une toile en forme de tube qui ressemble à un « doigt de gant » mi enterré, mi aérien. Cette toile sert à la fois de refuge et de piège pour les insectes, mille-pattes et autres cloportes qu’elle capture à l'affut dans la partie aérienne de son nid.

Ce n’est que durant la période de reproduction et de nuit que les mâles quittent leur toile à la recherche d'un nid occupé par une femelle. Autant dire qu’il est très rare de les observer ! Plus que les individus errants, c’est donc les toiles qu’il faut déceler lorsqu’on veut prouver la présence de l’espèce sur un site… 

Mais où les chercher ? Notre mygale affectionne particulièrement les terrains sablonneux ou calcaires bien drainés et ensoleillés. Probablement était-elle plus abondante auparavant, en particulier dans les landes à bruyères. Mais en Forêt de Soignes, ces landes ont totalement disparu et il ne subsiste plus que quelques pieds de bruyères, ça et là, le long de chemins creux bien ensoleillés et non érodés…

Présent actuellement en deux endroits, Atypus affinis est donc une espèce rare et localisée en Forêt de Soignes. Mais sa discrétion est telle qu’il n’est pas impossible de la retrouver dans d’autres sites de la forêt. Aussi si vous en découvrez, n’hésitez pas à transmettre vos observations !

Neem zeker een kijkje in onze agenda en stuur ook uw data door, zodat u en de andere gebruikers op de hoogte zijn van de activiteiten in het Zoniënwoud!

Lente, tijd van verrassingen … Alles was in slaap. De aarde leek dor. En kijk, in twee, drie weken is alles getransformeerd. Een weelderig tapijt van sneeuwklokjes versiert de bodem, onverwacht voor wie de tuin ontdekte. Verrassing. Cadeau van 'moeder natuur'. Verwondering. Tegelijkertijd een triest gevoel, omdat je weet dat het maar even duurt. Maar ook de kalme zekerheid dat je alleen tot volgend jaar hoeft te wachten, want de natuur zet haar levenswerk altijd voort. Hetzelfde geldt voor onze verhalen en onze projecten, op voorwaarde dat we er voldoende in investeren - totdat ze zijn ontkiemd.

Hieronder leest u alles over de lopende en toekomstige projecten: de overstekende dieren in het bos, een middag van het Platform, een nieuwe editie van Houd je woudje! … en een verrassende ontdekking.

En net zoals het bos open staat voor iedereen, zo wachten ook deze pagina's op uw bijdragen. Een paar keer per jaar vertellen ze alles over uw ontdekkingen, uw projecten, uw uitnodigingen! Dus alvast veel leesplezier en tot heel binnenkort.

De volgende ontmoetingsmiddag van het platform vindt plaats op 14 juni van 14 tot 17 uur. Het is een uitgelezen kans om de minder bekende aspecten van het bos te leren kennen en andere gebruikers van het bos te ontmoeten. U ontvangt binnenkort een uitnodiging.

Eind mei komen jongerenorganisaties, Leefmilieu Brussel en verenigingen die actief zijn in het Zoniënwoud samen om editie 2009 van Houd je woudje! voor te bereiden.

Herinnering: de mailbox op de website van het Platform staat voor u open. Wij geven uw vragen door aan de betrokken personen, brengen u persoonlijk op de hoogte van het antwoord en geven het door aan alle leden van het platform, via de Nieuws uit de brievenbus.

Het Platform is aanwezig tijdens het Groot Milieufeest op 7 juni in het Jubelpark. Wij delen een stand over het Zoniënwoud met Leefmilieu Brussel en de Vrienden van het Zoniënwoud. Kom zeker even langs!

Het tijdschrift Zicht op Zoniën lente-zomer 2009 is uit. U kunt gratis een exemplaar aanvragen bij Leefmilieu Brussel via een telefoontje naar 02/775.75.75 of het downloaden op de website van het Platform.

De Terhulpsesteenweg heeft een verkeersdichtheid van ongeveer 16.000 auto's per dag, dat wil zeggen 1 auto om de 5-6 seconden. Dat weerhoudt de dieren ervan om over te steken. Ze doen dat alleen uit noodzaak - bijvoorbeeld wanneer ze worden achtervolgd - en meestal op vaste plaatsen. Voor herten en everzwijnen toonde de studie aan dat de belangrijkste oversteekplaatsen in het noordelijke gedeelte van de weg liggen. De passages leiden regelmatig tot botsingen, die de dieren verwonden of doden.

Er bestaan technische oplossingen om deze hindernissen te omzeilen. Het beste resultaat op milieugebied wordt verkregen met verbindingen die lokaal de structuur van het landschap herstellen, zoals natuurtunnels en natuurbruggen die respectievelijk onder en over de verkeersassen lopen.
Het voordeel van deze structuren is dat ook wandelaars, fietsers, ruiters en andere gebruikers van het bos de oversteekplaatsen kunnen gebruiken, want ook voor hen vormt de passage een probleem. Niettemin moet goed worden nagedacht over dit gedeelde gebruik, zodat een harmonieus samengaan tussen mens en natuur wordt bereikt.

Maar wees gerust! Met zijn 15 tot 20 mm lengte en zijn bruinachtige kleur is de atypus affinis een dwerg, in vergelijking met zijn grote broers en zussen in de tropische gebieden, waarvan de grootste exemplaren bijna 20 cm lang zijn en meestal meer contrasterende kleuren hebben. Toch is het een echte vogelspin, zoals je kunt zien aan zijn klauwen (cheliceren), die hij verticaal aanwendt om zijn prooien te vangen, wat hem onderscheidt van alle andere groepen van spinachtigen.

De aanwezigheid van de vogelspin in het Brussels Gewest is echter niet nieuw, want oudere uitgaven traceren hem terug tot 1896, in Bosvoorde en in Ukkel. En na meer dan een eeuw zonder observaties, is hij onlangs opnieuw ontdekt. 'Ik heb deze spin iets meer dan 10 jaar geleden ontdekt, tijdens een wandeling door het bos,' vertelt natuurkenner Franck Hidvégi. 'De aanwezigheid van deze soort in België is dus geen nieuws, maar ik was verbaasd om enkele nesten aan te treffen aan de rand van een schaduwrijke weg, waar ik die nooit zou verwachten. Onlangs heb ik nog een plaats gevonden die gunstig is voor de soort, op een boshelling op de rand van het Brussels en het Vlaams Gewest. Sindsdien hou ik mijn ogen goed open als ik in het bos wandel.'

In tegenstelling tot andere spinsoorten die maar één seizoen leven, heeft atypus een uitzonderlijke levensduur die wel 7 tot 8 jaar kan bedragen. Hij leeft in een buisvormig web dat lijkt op de vinger van een handschoen, half onder en half boven de grond. Dat web dient tegelijkertijd als schuiloord en als valstrik voor insecten, duizendpoten en pissebedden, die hij vangt in het bovengrondse gedeelte van zijn web.

Alleen tijdens de paarperiode en 's nachts verlaten de mannetjes hun web om op zoek te gaan naar een nest van een vrouwtje. Je ziet ze dus heel weinig! Je moet dus niet op zoek gaan naar toevallige exemplaren, maar naar de webben, als je de aanwezigheid van de soort op een bepaalde plaats wilt ontdekken.

Maar waar moet je ze zoeken? Onze vogelspin houdt in het bijzonder van goed gedraineerde, zanderige of kalkachtige en zonnige plaatsen. Waarschijnlijk kwam hij vroeger meer voor, vooral in heidevelden. Maar in het Zoniënwoud zijn die helemaal verdwenen en er bestaan nog slechts enkele heidestruiken hier en daar, langs holle, zonnige en niet geërodeerde wegen.

Met zijn aanwezigheid op twee plaatsen is de atypus affinis dus een zeldzame soort in het Zoniënwoud. Maar hij laat zich niet gauw betrappen, dus het is best mogelijk dat u hem plots ook aantreft op andere plaatsen in het Zoniënwoud. Dus als u hem ziet, aarzel dan niet om uw observaties aan ons door te geven!