Plateforme de la forêt de Soignes : Les News

JUILLET 2007

Table des matières

Et comme d'habitude, n'hésitez pas à consulter et à alimenter notre agenda en ligne pour connaître les activités organisées en forêt de Soignes!


Edito

Il pleut, il pleut, en ce début d'été... pourtant le climat change et les beaux hêtres qui font la fierté de notre forêt ont souvent soif! La dernière après-midi de rencontre de la plateforme fut l'occasion de présenter les effets observés et escomptés des changements climatiques dans la forêt de Soignes. Pour la prochaine après-midi qui aura lieu le 21 octobre, nous parlerons des liaisons écologiques éléments importants pour préserver la biodiversité.

Si le climat nous apporte quelques inquiétudes, la charte de collaboration entre les associations de jeunesse et les gestionnaires des espaces verts bruxellois nous emplit d'espoir. Un monde en mouvement...

Dans cette foulée espérante, nous vous souhaitons un agréable été.

retour


Le climat change, la forêt aussi...

« Changements climatiques et Forêt de Soignes » était le thème de la rencontre organisée par la Plateforme de la Forêt de Soignes, ce 17 juin. Fallait-il s’attendre à des visions apocalyptiques, de terres dévastées ? Fallait-il se préparer à scruter au gré de détails infimes, l’évolution imperturbable de micro-organismes en mutation ?

C’est pour finir un regard aiguisé de quelques notions élémentaires, et complété par l’appel à la vigilance des experts qui permettra d’apprécier l’impact non négligeable du climat sur notre environnement.

Avant de s’avancer un peu plus dans la Forêt et de constater les impacts la trentaine de personnes présentes a bénéficié de deux exposés introductifs. Mises en jambes pour la suite. Les slides des exposés sont disponibles en cliquant ici.

La biodiversité en danger

Etienne Branquart est membre de la Plateforme biodiversité. On assiste, dira-t-il à l’appui du « Living Planet Index », à la sixième grande vague d’extinction sur terre. La cinquième vague concernait la disparition des dinosaures. Et cette fois-ci, le rythme d’extinction est mille fois plus rapide que lors de la vague précédente. En cause ? Les activités humaines. En conséquences ? Notamment des augmentations de températures moyennes (2 à 5 degrés), responsables de « stress environnementaux. Dans la forêt, exemplifie l’expert en biodiversité, il y aura à termes quelques rares gagnants (les espèces généralistes) et de nombreux perdants (les spécialistes). Les hêtres relèvent plutôt de cette dernière catégorie, emportant avec eux une série d’espèces inféodées d’insectes, de champignons, de lichens… Et le hêtre, en Forêt de Soignes, il est fameux. Il constitue ce paysage que les avertis appellent « hêtraie cathédrale ». Il disparaîtrait au profit d’une allure forestière du type plutôt méditerranéenne. Ce qui n’est pas bon signe pour la biodiversité actuelle.

Veiller sur la forêt

Les impacts des vagues de chaleur, des sécheresses, des inondations… en Forêt de Soignes, Stéphane Vanwijnsberghe, les constate. La « survenance d’événements extrêmes » qu’observe le groupe d’experts intergouvernementaux du GIEC est une réalité. En tant qu’ingénieur responsable de la section bois et forêt pour Bruxelles environnement, il a le regard attentif aux hêtres notamment. Leur enracinement traçant les rend fragiles aux tempêtes. Et ils ne supportent pas la sécheresse. Les chênes pédonculés ont les mêmes caractéristiques. Pour lutter contre les effets néfastes, il faut d’abord les connaître. Un inventaire forestier permanent permet de suivre l’évolution de la biodiversité et des arbres en particulier. La gestion de la Forêt s’en ressent : réorientation des choix des essences, développement d’un plan incendie, choix stratégiques entre la régénération naturelle et l’artificielle…, mise en œuvre d’un système de veille santé-forêt.

Ni jumelles, ni loupes ne seront nécessaires pour remarquer de visu ces quelques arbres peuplés de champignons et aux sommets dégarnis… « Nous voilà donc, tels des explorateurs face à une région inconnue ». Cette phrase d’Albert Jacquard, citée par Stéphane Vanwijnsberghe en conclusion de son exposé, aura pris tout son sens lors de l’après-midi.

Pour ceux qui désirent aller plus loin, la présentation de Stéphane Vanwijnsberghe est à télécharger >>>


Vous avez un aspect de Forêt de Soignes à faire découvrir?
Envoyez votre article à Barbara de Radiguès, barbara@soignes-zonien.net, 77 rue A. Bréart, 1060 Bruxelles ou 0479/78.24.54.

retour


Une charte pour les jeunes et la nature

Le 3 juin, 18 associations de jeunesse, Bruxelles Environnement - IBGE et la Ministre de l'environnement Evelyne Huytebroeck ont signé une charte de collaboration pour concilier préservation de la nature et accueil des jeunes.

Voici plus d’un an, les associations de jeunesses – c'est-à-dire les fédérations d’associations qui emmènent des groupes de jeunes dans les espaces verts – et Bruxelles Environnement - IBGE ont échangé une première fois leurs points de vue sur la fréquentation des espaces verts par les groupes de jeunes. En conclusion, protection du patrimoine naturel et disponibilité des espaces pour des activités récréatives et éducatives devaient s’équilibrer pour le plus grand bonheur de tous...

Les parties ont décidé pour amorcer ce rapprochement de rédiger une charte de collaboration entre eux. Cette charte qui a été signée le 3 juin dresse des constats et des objectifs communs pour finalement déboucher sur des engagements réciproques de chacun des partenaires à la signature dont voici un bref écho.

  • Bruxelles Environnement - IBGE s’engage à fournir des informations précises et actualisées sur les espaces verts et ses gestionnaires ; il s’engage également à associer les associations de jeunesse dans la création d’outils pédagogiques et d’aménagements qui leurs sont destinés.
  • Les associations de jeunesse, de leur côté, s’engagent à continuer à sensibiliser à l’environnement, indiquer les personnes de contact sur le terrain à BE et à demander à leurs animateurs de signaler dans la mesure de possible la tenue d’activités regroupant plus de 150 participants.
  • Ensemble, gestionnaires et associations, veulent approfondir la convivialité sur le terrain, collaborer à la formation des jeunes à la nature, et continuer à réfléchir ensemble pour trouver des solutions créatives qui organisent au mieux la fréquentation des espaces verts par le public.

La première étape du processus de dialogue est clôturée et avec elle, le travail d'accompagnement de la Plateforme. Nous espérons que les parties mettront l'énergie nécessaire pour la concrétisation de ces engagements attendus de tous.

Quant à la plateforme de la forêt de Soignes après avoir débordé de son périmètre pour participer à une démarche cohérente sur l'ensemble de la Région bruxelloise, elle continuera à s'impliquer dans les projets qui découleront de la charte liés à la forêt de Soignes.

 

Pour ceux qui désirent aller plus loin, les documents suivants sont à télécharger :

retour

Une publication de la Plateforme de la Forêt de Soignes | www.soignes-zonien.net | Se désinscrire>>
Platform Zoniënwoud : News

JULI 2007

Inhoudstafel

Zoals altijd: kijk gauw in onze online agenda naar de activiteiten in het Zoniënwoud of voeg uw eigen activiteiten in!


Edito

Het regent, het regent, aan het begin van deze zomer... Nochtans verandert het klimaat en hebben de mooie beuken die de trots van ons bos zijn vaak dorst. Tijdens de laatste ontmoetingsmiddag van het platform werden de geobserveerde en verwachte effecten van de klimaatverandering in het Zoniënwoud gepresenteerd. Bij de volgende middag die plaatsvindt op 21 oktober zullen we het hebben over de ecologische verbanden, belangrijke elementen voor het behoud van de biodiversiteit.

Het klimaat baart ons af en toe zorgen, maar het samenwerkingscharter tussen de jeugdverenigingen en de beheerders van de Brusselse groene ruimte vervult ons met hoop. Er is heel wat in beweging...

Met deze positieve woorden sluiten we graag af en we wensen u een heerlijke zomer.

terug


Het klimaat verandert, het bos eveneens...

‘Klimaatveranderingen en het Zoniënwoud’ was het thema van de bijeenkomst die het Platform Zoniënwoud op 17 juni had georganiseerd. Moeten we voorbereid zijn op apocalyptische visioenen, een verschroeide aarde? Moeten we de onomkeerbare evolutie van muterende micro-organismen tot in detail onderzoeken?

Met een blik die is aangescherpt door enkele elementaire begrippen en aangevuld met een oproep tot waakzaamheid aan de experts zullen we de onmiskenbare impact van het klimaat op ons milieu goed kunnen inschatten.

Zo’n dertig mensen luisterenden naar twee inleidende presentaties, voordat ze op stap gingen in het Zoniënwoud en de impact in de praktijk konden constateren. Wordt zeker vervolgd. De dia’s van de presentaties zijn beschikbaar als u hier klikt.

Biodiversiteit in gevaar

Etienne Branquart is lid van het Platform Biodiversiteit. Wij zijn getuige, zegt hij op basis van de ‘Living Planet Index’, van de zesde grote uitroeiingsgolf op aarde. De vijfde leidde tot de verdwijning van de dinosauriërs. En deze keer ligt het tempo van de uitroeiing duizend keer hoger dan tijdens de vorige golf. De oorzaak? De activiteiten van de mens. De gevolgen? De stijging van de gemiddelde temperatuur (2 tot 5 graden), verantwoordelijk voor de ‘milieustress’. In het bos, aldus deze expert biodiversiteit, zullen op termijn slechts enkele soorten overwinnen (de generalistische soorten) en vele verliezen (de specialisten). De beuken behoren eerder tot deze laatste categorie, met in hun kielzog een hele reeks afhankelijke soorten van insecten, paddestoelen, mossen... En de beuk is onlosmakelijk verbonden met het Zoniënwoud. Hij zorgt ervoor dat ingewijden het bos de ‘beukenkathedraal’ noemen. Hij zou plaatsmaken voor een bos van een eerder mediterraan type. Dat is geen goed teken voor de huidige biodiversiteit.

Zorg voor het bos

De gevolgen van de hittegolven, de droogte, de overstromingen... die kan Stéphane Vanwijnsberghe al vaststellen in het bos. Het ‘plaatsvinden van extreme gebeurtenissen’ die de intergouvernementele groep van het experts van het IPCC vaststelt is een realiteit. Als verantwoordelijke ingenieur voor de sectie Bos en woud van het Brussels milieu, let hij met bijzondere aandacht op de beuken. Hun kruipende wortels maken hen kwetsbaar voor stormen. En ze verdragen geen droogte. Eiken hebben dezelfde kenmerken. Om die nefaste effecten te kunnen bestrijden, moeten ze eerst in kaart worden gebracht. Met een bosinventaris kan de evolutie van de biodiversiteit in het algemeen en de bomen in het bijzonder worden gevolgd. Dat is van invloed op het bosbeheer: heroriëntatie van de keuze van de soorten, ontwikkeling van een brandveiligheidsplan, strategische keuzes tussen natuurlijke en kunstmatige regeneratie en invoering van een opvolgingssysteem voor de gezondheid van het bos.

We hebben geen verrekijker of vergrootglas nodig om te zien dat enkele bomen zijn ingenomen door paddestoelen en hun top zijn kwijtgeraakt... ‘We zijn ontdekkingsreizigers in een onbekend gebied.’ Met deze uitspraak van Albert Jacquard sloot Stéphane Vanwijnsberghe zijn presentatie af. Het was een goede weergave van wat die middag was besproken.

Wie meer wil lezen, kan de ppt van Stéphane Vanwijnsberghe downloaden >>>


Wilt u een aspect van het Zoniënwoud onder de aandacht brengen?
Stuur uw artikel naar Barbara de Radiguès, barbara@soignes-zonien.net, A. Bréartstraat 77, 1060 Brussel of bel naar 0479/78.24.54.

terug


Een charter voor de jongeren en voor de natuur

Op 3 juni tekenden 18 jeugdverenigingen, Leefmilieu Brussel - BIM en de Minister van Leefmilieu Evelyne Huytebroeck een samenwerkingscharter om natuurbehoud en jongerenwerking te verenigen.

Meer dan een jaar geleden wisselden de jeugdverenigingen - dat wil zeggen de federaties van de verenigingen die groepen jongeren meenemen naar de groene ruimtes - en Leefmilieu Brussel - BIM voor de eerste keer hun standpunten uit over het gebruik door jongerengroepen van de groene ruimte. De conclusie was dat de bescherming van het natuurlijk erfgoed en de beschikbaarheid van de groene ruimte voor recreatieve en educatieve activiteiten in evenwicht moeten zijn, zodat iedereen er plezier van kan hebben.

Om deze toenadering in gang te zetten, besloten de partijen om gezamenlijk een samenwerkingscharter op te stellen. Dit charter werd ondertekend op 3 juni en beschrijft de vaststellingen en de gemeenschappelijke doelstellingen die uitmonden op wederzijdse verplichtingen van alle ondertekenende partners, waarvan hieronder een kort overzicht:

Leefmilieu Brussel - BIM verbindt zich ertoe om nauwkeurige en actuele informatie te verstrekken over de groene ruimte en zijn beheerders; zij verbindt zich er tevens toe om de jongerenverenigingen te betrekken bij de uitwerking van pedagogische instrumenten en ruimtelijke ordening die op hen is gericht.

De jongerenverenigingen van hun kant verbinden zich ertoe om continue voorlichting te geven over het milieu, contactpersonen op het terrein aan te wijzen en te vragen aan hun leiding om zoveel mogelijk activiteiten met meer dan 150 deelnemers aan te kondigen.

Samen willen de beheerders en de verenigingen de goede verhoudingen op het terrein verdiepen, samenwerken aan de natuureducatie van jongeren en nadenken over het vinden van creatieve oplossingen die het gebruik van de groene ruimte door het publiek zo goed mogelijk organiseren.

De eerste fase van het dialoogproces is afgesloten en daarmee ook de begeleiding door het Platform. Wij hopen dat de partijen de nodige energie zullen steken in het concretiseren van de verbintenissen die van een ieder worden verwacht. Het Platform Zoniënwoud was buiten zijn perimeter gegaan om deel te nemen aan dit coherente initiatief voor het hele Brusselse Gewest en zal betrokken blijven bij projecten die voortvloeien uit het Charter en die te maken hebben met het Zoniënwoud.

 

Wie meer wil lezen, kan de volgende documenten downloaden:

Een publicatie van het platform Zoniënwoud | www.soignes-zonien.net | Uitschrijven >>
Nederlandse tekst